2.1.1 Programma 1 - Veiligheid

Structuurgegevens

Portefeuillehouder(s): 
R. de Boer en A. Schiffelers

Verantwoordelijke afdelingshoofden:
R. Dautzenberg (BCZ), C. Blezer (TenH), T. Hanssen (BOR) en C. Goffin (MO)

Het programma Veiligheid omvat de volgende taakvelden:

1.10 Crisisbeheersing en brandweer
1.20 Openbare orde en veiligheid

Programma-samenvatting

Binnen het programma Veiligheid voeren we alle activiteiten uit waarmee we de openbare orde en veiligheid in Landgraaf (laten) verzorgen, handhaven en waar mogelijk verbeteren. Dit zijn zowel de lokale autonome taken alsook taken die we in regionaal, provinciaal of landelijk verband (waaronder de gemeenschappelijke regelingen) uitvoeren. Achtereenvolgens lichten we per taakveld de beleidsmatige speerpunten voor het komende begrotingsjaar toe.

Crisisbeheersing en brandweer

Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Een deel van de openbare veiligheid betreft de crisisbeheersing bij incidenten en calamiteiten vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een samenwerkingsverband van de brandweer, de GHOR, de gemeenten en de politie. De gemeentelijke taak binnen de crisisbeheersing is de bevolkingszorg. Hierbij moet onder andere gedacht worden aan opvang van personen, aan milieubeheer en bouwbeheer. Ook crisiscommunicatie is een gemeentelijke taak. Diverse piketfunctionarissen waaraan de gemeente Landgraaf een substantiële bijdrage levert, voeren deze taken uit voor de gehele regio Zuid-Limburg. 

Het beleidsplan, vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio en gebaseerd op het vastgestelde risicoprofiel, heeft betrekking op alle taken van de Veiligheidsregio en geeft in een cyclus van vier jaar de kaders die door de operationele partners worden uitgewerkt of uitgevoerd.
In 2023 is het risicoprofiel van kracht dat in 2019 is vastgesteld. Dit profiel is opgemaakt in nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio Noord-Limburg. Qua risico’s en impact en waarschijnlijkheid is in de basis niets veranderd ten opzichte van het vorige profiel. Enkele incidenttypes zijn nader uitgesplitst en er zijn drie nieuwe types aan toegevoegd te weten: extreem geweld/terrorisme, extreme neerslag en grootschalige cyberaanval. In 2023 zal het nieuwe risicoprofiel dat ingaat op 2024 opgesteld worden en ter besluitvorming voorgelegd worden. Medio 2023 vindt besluitvorming plaats over het MJB brandweerzorg 2024-2027. De gemeenteraad zal hieraan voorafgaand in de gelegenheid worden gesteld haar wensen en bedenkingen t.a.v. het beleid kenbaar te maken.

Bij de uitvoering op gebied van openbare orde en veiligheid zijn behalve de medewerkers van het cluster OOV van de afdeling BCZ ook de Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) en de toezichthouders van de afdeling Toezicht en Handhaving van de gemeente alsook de politie betrokken. De taken van de gemeentelijke functionarissen van Toezicht en Handhaving op terreinen als bouwtoezicht en milieutoezicht zijn in de desbetreffende andere programma’s van deze begroting ondergebracht. 

Veiligheid
Op het gebied van integrale veiligheid heeft de gemeente de regierol en neemt een deel van de uitvoering (beheer en onderhoud in het openbaar domein) voor haar rekening. Ook bij de aanpak overlast gevende jeugdgroepen, overlast, verloedering en radicalisering wordt met de partners integraal aan oplossingen gewerkt. Specifiek op het vlak van de jeugdoverlast wordt de keten aangevuld door inzet van de zogeheten Straatcoaches. Zij vormen sinds 2020 een belangrijke schakel in de ketenaanpak en ervaring heeft geleerd dat deze schakel gedurende langere tijd nodig is. De inzet van de Straatcoaches wordt gecontinueerd en is in 2023 structureel geborgd in de programmabegroting. Daarnaast wordt de afdeling Bestuurlijke en Concernzaken (BCZ) in 2023 uitgebreid met een eigen coördinator zorg & veiligheid die de aanpak, waarbij inmiddels vele partijen betrokken (moeten) zijn, coördineert en die doorzettingsmacht heeft intern en richting ketenpartners.

Op het gebied van ondermijning wordt de coördinatie verzorgd door de gemeente in samenwerking met het RIEC Limburg. Ondermijning maakt steeds nadrukkelijker onderdeel uit van de bestuurlijke en ambtelijke bemoeienis en aanpak van ongewenste zaken. Het vergaren en verrijken van informatie speelt daarbij nadrukkelijk een belangrijke rol. Door op dit onderwerp te investeren, zoals we hebben afgesproken in de Kadernota Integrale Veiligheid, zijn we in twee jaar tijd van achterblijvende gemeente naar een voorbeeld van goed opgezette aanpak in de regio gegaan.

In het Veiligheidshuis Parkstad hebben we meerdere (proces)coördinerende taken ondergebracht, zoals huiselijk geweld, nazorg ex-gedetineerden en aanpak jeugd. In de regio wordt gewerkt aan  de oprichting van een Zorg- en veiligheidshuis Parkstad. 

Het Zorg- en veiligheidshuis speelt een rol in de totale keten en bovendien investeren we in de gemeente in continue verbetering van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. We zien de toegenomen complexiteit van casuïstiek waarbij vrijwel altijd sprake is van een combinatie van problemen op het gebied van psychisch/sociaal functioneren en grensoverschrijdend/strafbaar gedrag. De verbetering van de aanpak borgen we zowel bestuurlijk als ambtelijk door periodieke overleggen met portefeuillehouders en betrokken ambtenaren en door het oppakken van de daaruit voortvloeiende afspraken. We verwachten in 2023 voorstellen omtrent de nieuwe governance van het zorg en veiligheidshuis en daarbij tevens de financiële consequenties.

Toezicht en Handhaving

Het toezicht op en de handhaving van de openbare orde krijgt alle aandacht door de inzet van de BOA's. De wijze waarop dit gebeurt, is vastgelegd in het Integraal Toezicht- en Handhavingsbeleid 2020-2024 en het daarbij behorende jaarlijkse Integraal Toezicht- en Handhavingsprogramma. De prioriteiten binnen het taakveld openbare ruimte liggen bij de onderwerpen: jeugdoverlast, vuurwerkoverlast, drugsoverlast, overlast door het niet opruimen van hondenpoep, toezicht op evenementen, illegale dumpingen en zwerfvuil en het dumpen van chemisch afval en alcoholbezit onder 18 jaar en verboden drankgebruik. In dat kader zetten we steeds meer BOA-capaciteit in op de aanpak van jeugdoverlast. Naast de afhandeling van meldingen vinden er projectgerichte acties plaats, zoals de verkeershinder bij scholen, overlast door hondenpoep, controles in het kader van ondermijning en het Donkere Dagen Offensief. Een integrale aanpak en samenwerking staat bij de inzet voorop zowel intern met bijvoorbeeld het team Openbare Orde en Veiligheid als extern met de politie en de inzet van straatcoaches. Binnen het BOA-team wordt ruimte vrijgemaakt om op basisscholen gastlessen te verzorgen in het kader van het huidige programma ‘Training 4 Kids (RVR08). Naast de integrale samenwerking op het gebied van jeugdoverlast werken de BOA’s nauw samen met omliggende gemeenten en externe partners. Voorbeelden daarvan zijn de samenwerking in het kader van incidenten, evenementen zoals Pinkpop en de samenwerking met de Groene Brigade. 

Om het voorgaande te bewerkstelligen, is in 2023 de BOA-capaciteit met twee fte en één extra lease-voertuig uitgebreid en worden in 2023 in totaliteit vier BOA’s opgeleid tot jeugdboa. De afdeling Toezicht en Handhaving zet in 2023 verder in op het verminderen van de administratieve taken en – lasten en de doorontwikkeling en verdere professionalisering aan de hand van systemen. Communicatie vormt een continue onderwerp van aandacht. Er vindt structureel overleg plaats tussen de afdeling Toezicht en Handhaving en het team Communicatie.   

Bovendien gaat de burgemeester samen met de afdeling Toezicht en Handhaving en het team Openbare Orde en Veiligheid de wijken in om opnieuw het gesprek aan te gaan met de inwoners. Deze resultaten verwerkt de afdeling Toezicht en Handhaving in een geactualiseerde prioritering en het Integraal Toezicht- en Handhavingsbeleid. De intensieve samenwerking tussen de afdeling Toezicht en Handhaving en het team Openbare Orde en Veiligheid zal leiden tot een integrale en brede aanpak binnen het veiligheidsdomein. 

Omgevingsanalyse

Kengetal historische ontwikkeling Bron 2018 2019 2020 2021
Aantal uitrukken brandweer. Jaarstukken Veiligheidsregio Z-L 324 358 338 292
Aantal meldingen huiselijk geweld via Veiligheidshuis. Veiligheidshuis Kerkrade/Veilig Thuis 311 323 332 259
- waarvan aantal huisverboden 9 3 7 4
Aantal gevallen nazorg ex-gedetineerden via Veiligheidshuis. Veiligheidshuis Parkstad 25 23 33 38
Aantal meldingen/klachten melddesk T&H. Melddesk 1.664 1.927 2.316 2.627

Beleidsindicatoren BBV

Beleidsindicatoren (BBV) - waarstaatjegemeente.nl Bron 2018 2019 2020 2021
Aantal verwijzingen naar Halt (per 1.000 jongeren) van 12-18 jaar. Bureau Halt 11 14 16 12
Aantal winkeldiefstallen (per 10.000 inwoners). dataportaal politie 7,98 7,98 10,42 6,17
Aantal geweldsmisdrijven (per 10.000 inwoners). dataportaal politie 0,55 0,51 0,47 0,54
Aantal diefstallen uit woningen (per 10.000 inwoners). dataportaal politie 5,98 10,07 5,15 3,90
Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 10.000 inwoners). dataportaal politie 50,78 52,14 47,80 46,70

Beleidskader programma

Omschrijving Kader Actualiteit
Samenwerkingsovereenkomst Dierenbescherming 2012-2027. 2012
Beleidslijn voor de toepassing van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) gemeente Landgraaf 2015. 2015
Regionaal Risicoprofiel 2019 Veiligheidsregio Zuid-Limburg. 2019
Integraal Toezicht- en Handhavingsbeleidsplan 2022. 2020
Kadernota integrale veiligheid SVBBL 2020-2023. 2019
Meerjarenbeleidsplan Samen Veilig 2020-2023 Veiligheidsregio Zuid-Limburg. 2020
Integraal Toezicht- en Handhavingsprogramma. 2023
Damoclesbeleid 2020. 2020

Wat willen we bereiken?

Doelen
1.1 Een veilig Landgraaf.
1.2 Betere naleving van wet- en regelgeving en minder overlast, vandalisme en verhuftering.

Score effectindicatoren

Score effectindicatoren 2017 2019 2020 2021 Ambitie Termijn
Indicator (bron: Parkstad in cijfers */Gezondheidsatlas/meldesk) L L L L L L
1.1.1 % Onveiligheidsgevoelens in eigen buurt. 30% 39% 34% * 30% 2026
1.2.1 Ervaren overlast in de buurt (schaalscore). 2,40 2,80 * * 2,5 2026
1.2.2 Aantal meldingen jeugdoverlast ** ** ** 189 95 2026
1.2.3 Aantal meldingen vuurwerkoverlast ** ** ** 256 128 2026
1.2.4. Aantal meldingen overlast hondenpoep 28 19 30 27 14 2026
1.2.5 Aantal meldingen illegale (afval)dumpingen *** 79 125 179 210 105 2026
* Het burgeronderzoek vindt tweejaarlijks plaats. In het meest recente onderzoek in 2021 heeft deze vraag geen deel uitgemaakt van de enquête.
** Cijfers zijn pas sinds 2021 representatief. Dit heeft er mee te maken met het feit dat sinds 2021 ook de meldingen uit eigen waarneming en de wachtdiensttelefoon zijn geregistreerd
*** Hierin zijn de cijfers van drugsdumpingen niet opgenomen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Nr. Activiteiten in 2023
1.1.1 Op peil houden van de taakstelling in de Veiligheidsregio (o.a. opleiding en training t.b.v. de lokale en regionale taken in de crisisbeheersing) en inzet personeel (o.a. medewerk(st)ers onder regionaal piket).
1.1.2 Coördinatie op bestuurlijke aanpak/ondermijning vanuit een proactieve houding.
1.1.3 (preventie) regierol bij directe aanpak van overlast gevende jeugd; directe aanpak woonoverlast en verloedering; directe aanpak drugspanden (Damoclesbeleid); deelname aan het Veiligheidshuis; voorkoming en procesondersteuning (casusaanpak) radicalisering.
1.1.4 Uitvoeren van de eigen rol in de veiligheidsketen (o.a. coördinatie openbare orde en veiligheid bij (grote) evenementen).
1.2.1 Terugdringen van overlast in de openbare ruimte, mede door gebiedsgerichte controles op hondenpoep, verkeersoverlast bij scholen en dumpafval.
1.2.2 Uitvoeren van integraal toezicht in de openbare ruimte.
1.2.3 Handhaving alcoholverbod 18- in sportkantines.
1.2.4 Uitvoeren van bevolkingscontroles.
1.2.5 Uitvoeren van toezicht tijdens evenementen.
1.2.6 Het afhandelen van alle meldingen en klachten.
1.2.7 Het uitvoeren van flexcontroles.
1.2.8 Het houden van toezicht en handhaven op jeugdoverlast.
1.2.9 Het toezicht houden op woningen waarvan de bewoner met vakantie is.
1.2.10 Het actualiseren van de prioritering en het Integraal Toezicht- en Handhavingsbeleid.

Prestatie-indicatoren

Prestatie-indicatoren voor 2023 Norm
1.1.2.1 Aantal behandelde casussen in het lokaal bestuurlijk overleg < 40
1.1.2.2 Aantal behandelde casussen op ondermijningstafel < 4
1.1.3.1 Bestuurlijke maatregelen ex artikel 13b van de Opiumwet (Damoclesbeleid). < 40
1.2.1.1 Uitgevoerde projectmatige controles overlast hondenpoep en verkeersoverlast bij scholen. 4
1.2.2.1 Uitgevoerde controles bij woningen waarvan de bewoner met vakantie is. 150
1.2.2.2 Uitgevoerde integrale controles tijdens evenementen. 40
1.2.3.1 Uitgevoerde controles op drank en horeca 18- in sportkantines. 10
1.2.4.1 Uitgevoerde integrale controles Basis Registratie Personen. > 30

Wat mag het kosten?

Financiën programma 1

(x € 1.000)
2021 2022 2023 2024 2025 2026
Bestaand beleid
Totaal baten bestaand beleid 131 271 327 311 294 294
- Directe salarislasten 894 1.053 1.218 1.235 1.286 1.318
- Overige directe lasten 2.706 2.973 2.940 3.024 3.066 3.114
- Kapitaallasten 6 6 6 6 6 6
Totaal lasten bestaand beleid 3.607 4.032 4.165 4.265 4.358 4.439
Saldo bestaand beleid -3.475 -3.761 -3.837 -3.955 -4.064 -4.145
Nieuw beleid
Totaal baten nieuw beleid 0 0 0 0 0 0
- Directe salarislasten 0 0 190 196 203 209
- Overige directe lasten 0 0 123 118 118 118
- Kapitaallasten 0 0 0 0 0 0
Totaal lasten nieuw beleid 0 0 313 314 320 327
Saldo nieuw beleid 0 0 -313 -314 -320 -327
SALDO taakveld -3.475 -3.761 -4.150 -4.268 -4.384 -4.471
Investeringen 0

In bijlage 2 van de programmabegroting worden de lasten en baten per taakveld weergegeven.

Bijdrage aan Verbonden Partijen

  

 

Verbonden partijen (x € 1000)
Naam organisatie 2022 2023 2024 2025 2026
GR Anti-discriminatievoorziening - centrumgem. Maastricht 31 31 31 31 31
GR Veiligheidsregio ZL 2.368 2.405 2.488 2.529 2.577
Totaal 2.399 2.436 2.519 2.560 2.608

Toelichting bijdrage aan Verbonden Partijen

GR Anti-discriminatievoorziening
De jaarlijkse gemeentelijke bijdrage voor de GR Anti-discriminatievoorziening wordt betaald aan de centrumgemeente Maastricht naar rato van het aantal inwoners. In 2023 wordt de bijdrage geraamd op € 31.174.

GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg
De begroting van de GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg is vastgesteld in de raadsvergadering van 19 mei 2022 onder raadsvoorstel 31.
In 2023 wordt de bijdrage geraamd op € 2.404.910.

Bijdrage aan Professionele Gesubsidieerde Organisaties

  

Professionele gesubsidieerde organisaties (x € 1000)
Naam organisatie 2022 2023 2024 2025 2026
Stichting Dierenbescherming Limburg 26 27 27 28 29
Stichting Slachtofferhulp Nederland, regio Zuid-Limburg 15 15 15 15 15
Veiligheidshuis 106 123 123 123 123
Totaal 146 164 165 166 166

Toelichting bijdrage aan Professionele Gesubsidieerde Organisaties

De stichting Dierenbescherming voert voor de gemeente de zorgplicht uit voor gevonden dieren met een vermeende eigenaar binnen de gemeentegrens. Daarnaast adviseert de stichting de gemeente Landgraaf gevraagd en ongevraagd over het dierenwelzijn. De vergoeding voor de opvang van zwerfdieren aan stichting Dierenbescherming Limburg is conform de afspraken van art. 5 in de samenwerkingsovereenkomst 2012-2027. In 2023 wordt dit geraamd op € 26.825. 

Aan de Stichting Slachtofferhulp Nederland, regio Zuid-Limburg, wordt een subsidie beschikbaar gesteld, op basis van het aantal inwoners per 1 januari van het jaar. In 2023 wordt dit geraamd op € 15 duizend.

Voor de begroting 2023 van het Veiligheidshuis is een bijdrage geraamd van € 122.570. Deze bedragen worden vastgesteld op basis van de goedgekeurde begroting van het Veiligheidshuis. 

Wat zijn de risico's?

We onderkennen geen majeure risico’s in dit programma.